Akọwapụtara ebe dị iche iche dị iche iche

Kedu ihe bụ ebe nchekwa ihe dị iche iche?

E nwere ugbu a Ebe dị iche iche nke ụdị ndụ dị iche iche 36 ghọtara. Ndị a bụ mpaghara ụwa kacha baa ọgaranya n'ụwa - ma dị egwu - mpaghara ụwa.

Iji ruo eru dị ka ebe a na-ekpo ọkụ dị iche iche dị iche iche, mpaghara ga-enwerịrị ụkpụrụ abụọ siri ike:

• Nwere opekata mpe ụdị osisi vaskụla 1,500 achọghị ebe ọ bụla n'ụwa (nke a maara dị ka ụdị "endemic").
• Etufuola opekata mpe 70 nke ahịhịa ahịhịa ya.

Ọtụtụ n'ime ebe dị iche iche dị iche iche nke ihe ndị dị ndụ na-agafe karịa njirisi abụọ ahụ. Dịka ọmụmaatụ, ma Sundaland Hotspot nke dị na Ndịda Ebe Ọwụwa Anyanwụ Eshia na ebe okpomọkụ Andes Hotspot dị na South America nwere ihe dịka. 15,000 endemic osisi ụdị. Ọnwụ nke ahịhịa n'ebe ụfọdụ a na-ekpo ọkụ erutela ihe ịtụnanya 95 pasent.

Kedu ihe kpatara CEPF ji arụ ọrụ naanị na ebe dị iche iche dị iche iche?

Ọgba aghara mkpochapụ ahụ buru ibu, yana ego nchekwa nwere oke, yabụ itinye uche bụ ihe dị oke mkpa nke ụzọ CEPF. Ebe ihe dị iche iche dị ndụ bụ ebe ọtụtụ puku ụdị na-enweghị ike dochie anya na-eche ọtụtụ egwu egwu dị ngwa ihu. Ndị a bụ ebe ntinye ego dị ntakịrị nke CEPF nwere ike inye aka ịkwaga agịga n'ụzọ bara uru maka nchekwa na-adigide.

Kedu onye bi n'ebe dị iche iche dị iche iche?

Ebe 36 dị iche iche dị ndụ bụ ebe obibi nke ihe ruru ijeri mmadụ abụọ, gụnyere ụfọdụ ndị kasị daa ogbenye n'ụwa, ọtụtụ n'ime ha na-adabere kpọmkwem na gburugburu ebe obibi ahụike maka ibi ndụ na ọdịmma ha.

Ebe a na-ekpo ọkụ na-enye ọrụ gburugburu ebe obibi dị mkpa maka ndụ mmadụ, dị ka ịnye mmiri dị ọcha, mmetọ na nhazi ihu igwe.

Mpaghara ndị a dị ịrịba ama na-ejidekwa ụfọdụ njupụta ọnụ ọgụgụ mmadụ kachasị elu na mbara ala, mana mmekọrịta dị n'etiti ndị mmadụ na ihe dị iche iche dị ndụ abụghị nanị otu ebe ọtụtụ mmadụ na-ebute mmetụta dị ukwuu na ụdị dị iche iche. Ọtụtụ n'ime mmetụta mmadụ-dị iche iche dị ndụ adabereghị na njupụta mmadụ kama ọ bụ n'ọrụ mmadụ.

Nchekwa n'ebe ndị a na-ekpo ọkụ na-akwalite nlekọta na-adịgide adịgide nke ihe ndị a dị mkpa sitere n'okike ma na-akwado ọganihu akụ na ụba, nke na-ebelatakwa ndị na-akpata esemokwu ime ihe ike.

CEPF na-arụ ọrụ ọha mmadụ n'ebe a na-ekpo ọkụ iji chebe ihe dị iche iche dị ndụ.

Kedu ka echiche nke ebe dị iche iche dị iche iche si malite?

Na 1988, onye Britain bụ́ ọkà mmụta ihe ndị dị ndụ Norman Myers bipụtara akwụkwọ seminal nke na-akọwa “ebe okpomọkụ” ọhịa iri 10. E ji ógbè ndị a mara ma ọkwa pụrụiche nke endemism osisi na oke ọnwụ nke ebe obibi.

Conservation International, otu n'ime CEPF's òtù ndị na-enye onyinye zuru ụwa ọnụ, nakweere ebe a na-ekpo ọkụ nke Myers dị ka ụkpụrụ ụlọ ọrụ ya na 1989. N'afọ 1996, nzukọ ahụ mere mkpebi ime nyochaghachi echiche ebe ndị na-ekpo ọkụ, gụnyere nyocha ma ọ bụrụ na e leghaara akụkụ ndị bụ isi anya. Afọ atọ ka e mesịrị, a mere nyocha zuru ụwa ọnụ nke ukwuu, bụ nke webatara ọnụ ụzọ ngụpụta maka nhọpụta ebe dị iche iche dị iche iche ma rụpụta aha ya bụ 25.

N'afọ 2005, nyocha agbakwunyere wetara ọnụ ọgụgụ ebe dị iche iche dị iche iche dị ndụ na 34, dabere na ọrụ nke ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ndị ọkachamara 400.

N'afọ 2011, a mara oke ọhịa nke East Australia dị ka ebe 35th hotspot site na otu ndị nyocha sitere na Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation (CSIRO) na-arụ ọrụ na Conservation International.

N'ọnwa Febụwarị afọ 2016, a matara na North America Coastal Plain ka ọ na-ezute ụkpụrụ wee bụrụ ebe ụwa nke iri atọ na isii. Gụọ ihe ndị mara ọkwa.