Caucasus - egwu

Ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ọkara nke ala dị na Caucasus Biodiversity Hotspot agbanweela site na ọrụ mmadụ. Ala dị larịị, ugwu ukwu na eriri ndị dị n'okpuru ala bụ nke emetụtara nke ukwuu. Ahịhịa ahịhịa nke ala ahịhịa na-anọgide na ọkara nke ebe mbụ ya na North Caucasus na naanị pasent abụọ ruo atọ nke oke ọhịa ndị mbụ na-adị na ndịda Caucasus.

Ịkụ osisi n'ụzọ iwu na-akwadoghị, iwepụta osisi mmanụ na ịzụ ahịa osisi

Ịkụ osisi n'ụzọ iwu na-akwadoghị, iwepụta osisi mmanụ ọkụ na ịzụ ahịa osisi na-eyi ụdị ndụ dị iche iche egwu n'ime oke ọhịa nke mpaghara ahụ ma na-ebute mbibi ebe obibi. Dị ka ihe atụ, na Armenia, e gbuturu hectare 27,000—pasent asatọ nke ọhịa ndị dị ná mba ahụ—n’agbata 1992 na 1995 n’ihi nsogbu ike.

Ndị bi n'ime ime obodo na-adaberekarị na osisi mmanụ ọkụ maka ikpo ọkụ na isi nri. Mbupụ osisi n'ụzọ iwu na-akwadoghị bụ nsogbu siri ike, ọkachasị maka Georgia na Russia. The Greater Caucasus, West Lesser Caucasus, East Lesser Caucasus na Hyrcan corridors kacha emetụta site na iwu na-akwadoghị ma ọ bụ nke na-adịghị adịgide adịgide na igbutu osisi.

Ịta nri nke ukwuu

Ịta nri nke ukwuu na-akpata mbibi gburugburu ebe obibi n'ọtụtụ ebe a na-ekpo ọkụ, na otu ụzọ n'ụzọ atọ nke ala ịta ahịhịa na mpaghara ahụ na-ebute mbuze. Ịta nri kpụ ọkụ n'ọnụ ebutela mbelata ụdị dị iche iche na mmebi ebe obibi. Ndị obodo ụlọ akwụkwọ sekọndrị na-ejizi pasenti 80 nke ala ahịhịa dị na eriri nke subalpine. Ịzụ ehi n'ime ọhịa na-akpaghasị ihe ọkụkụ n'okpuru ma na-ebute asọmpi maka anụ ọhịa.

Ịchụ nta anụ na ịzụ ahịa anụ ọhịa na-akwadoghị

Ịchụ nta anụ na ịzụ ahịa anụ ọhịa na-akwadoghị amụbaala nke ukwuu n'ihi nsogbu akụ̀ na ụba na mmeghe nke ókèala ná mba ndị bụbu Soviet. Ịchụ nta nke ụdị egwuregwu iwu kwadoro na ịchụ nta nke ụdị ndị a na-adịghị ahụkebe juru ebe niile na mpaghara ugwu, ọkachasị. Ụlọ ọrụ gọọmentị na-edobe oke maka ụdị egwuregwu na-emeghị nyocha kwesịrị ekwesị na ọnụọgụ egwuregwu na ọnọdụ ọnụọgụgụ. N'ihi ya, oke oke na-adịkarị elu iji hụ na a na-edobe ọnụ ọgụgụ anụmanụ ndị nwere ike ime (nke na-abụkarị ndị na-adịghị mma).

Izu oke

Ịkụbiga azụ̀ karịrị akarị, bụ nke ịda ogbenye na ọchịchọ nke mba ụwa maka caviar ojii na-akpata, bụ ebe nile n'Oké Osimiri Caspian na osimiri na-asọpụta. Ọ na-ewe ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ afọ iri abụọ tupu sturgeon tozuo okè, ya mere ịkụ azụ̀ karịrị akarị nwere mmetụta dị ukwuu nye ndị bi n'ime azụ̀ ndị a.

Ịkụbiga azụ̀ bụkwa nnukwu nsogbu n'oké osimiri ojii na Azov ebe ndị ọchụnta ego nwere ike gafere oke njide iwu kwadoro ugboro iri. Ụlọ ọrụ na-enyocha azụ̀ anaghị enwekarị ike ịkwụsị ịkụ azụ̀ gabiga ókè—ma ọ́ bụghị na ha rụrụ arụ ma na-erite uru n'ahịa ahụ ma ọ bụ na ha enweghị ikike ịlụso ya ọgụ.

Mmepe akụrụngwa

Mmepe akụrụngwa-gụnyere okporo ụzọ, mgbochi mmiri, ọwa na pipeline—na-ebiri ebe obibi sitere n'okike ma na-atụnye ụtụ na mfu ebe obibi. Mwepu ala mmiri na igwu mmiri maka ọrụ ugbo na ogbugba mmiri n'ubi na-agbanwe usoro gburugburu ebe obibi mmiri na-agbanwe agbanwe ma na-ebute ọnwụ ebe obibi. Mwepụta mmanụ na Baku Bay dị na Caspian Corridor na-akpata mmetọ na mmebi ebe obibi.

Ụfọdụ ógbè dị na Turkey enweela mmụba ọnụ ọgụgụ mmadụ n'afọ ndị na-adịbeghị anya, na-eduga n'ịbawanye n'iwu ụlọ obibi, ụlọ ọrụ mmepụta ihe na akụrụngwa. Ụzọ awara awara dị n'akụkụ oke osimiri Ojii emebiela ihe ndị dị ndụ n'oké osimiri na-agbanwe agbanwe na mgbasawanye nke obodo mepere emepe emebiwo oke ọhịa.

Mmetọ nke osimiri na ala mmiri

Mmetọ nke osimiri na ala mmiri na-abụkarị n'ihi mmiri na-asọpụta n'ebe obibi mmadụ, ụlọ ọrụ mmepụta ihe, ala ugbo na ala ịta ahịhịa. Ọ bụ ezie na iji ọgwụ pesticides na fatịlaịza eme ihe n’ọrụ ugbo ebelatala nke ukwuu ná mba ndị bụbu Soviet kemgbe 1990, iji kemịkal eme ihe n’ebe nzuzo amụbawo. A na-atụbakarị nri sitere na anụ ụlọ n'ime osimiri, na-agbanwe nguzozi nri ma na-eme ka mmiri na-ekpo ọkụ n'ọdọ mmiri. A na-atụbakwa ihe mkpofu sitere na osisi n'ime osimiri n'ebe a na-egbu osisi na ebe nhazi. Mbize sitere n'ala ugbo, ala ịta ahịhịa na oke ohia na-akpata ọgba aghara n'ọtụtụ osimiri.

Ụlọ ọrụ ndị nta n'ozuzu ha enweghị ụzọ ha ga-esi wụnye usoro na akụrụngwa na-ahụ maka mkpofu dị irè, na mmiri na-asọpụta na-emetọkwa nke ukwuu. Mmetọ nke ala mmiri na osimiri na-emetụta nnụnụ na-amụ nwa na ọnụ ọgụgụ azụ. Ọgwụ na-egbu egbu na fatịlaịza na-egbu ọnụ ọgụgụ buru ibu nke invertebrates ma na-agbago n'agbụ nri nye nnụnụ na ọbụna ụmụ mmadụ.

Gụkwuo maka atụmatụ CEPF na hotspot na anyị profaịlụ gburugburu ebe obibi (PDF - 3.5 MB), dịkwa na Russian (PDF - 4.8 MB).