Di iche iche di iche-iche

Gịnị bụ biodiversity?

Ihe dị iche iche dị ndụ bụ ụdị ndụ dị ịtụnanya dị n'ụwa, ọ dịkwa mkpa iji mee ka gburugburu ebe obibi na obodo na-eme nke ọma. Osisi, anụmanụ, fungi na ọbụna ụmụ nje nwere ọrụ dị mkpa ha ga-arụ n'ịkwado ụwa nke na-akwado ihe karịrị ijeri mmadụ asaa.

Ebe ọ bụla ị bi-obodo, obodo ma ọ bụ obodo, obodo ọrụ ugbo ma ọ bụ nke dị anya site na mmepeanya-ị dabere na okike. Ọ bụ isi iyi nke mmiri, nri, mmanụ ụgbọala, ọgwụ, ụkpụrụ ihu igwe, na maka ọtụtụ, ọrụ akụ na ụba. Mgbe ọdịdị dị mma, ụmụ mmadụ na-enwekwa ohere ka mma karịa ahụ ike. Na ihe dị iche iche dị ndụ bụ akụkụ dị mkpa nke okike.

Ihe ịma aka: Nsogbu mkpochapụ

Ọdịiche dị iche iche dị n'ihe egwu dị egwu. Dị ka akwụkwọ akụkọ Living Planet Index si kwuo, ọnụ ọgụgụ ndị bi n'ụwa nile nke azụ, nnụnụ, mammals, amphibians na anụ anụ na-akpụ akpụ ji 58% gbadara site na 1970 ruo 2012. N'ime ihe karịrị ụdị 85,000 a tụlere maka IUCN Red List nke ụdị egwu egwu, 28% na-eyi egwu ikpochapụ. .

Ihe iyi egwu dị iche iche dị iche iche gụnyere mbibi ebe obibi, ịchụ nta na ịwe ihe ubi karịa, mmetọ na iwebata ụdị ndị na-abụghị ụmụ amaala. Dịka ọmụmaatụ, a na-emebi giraf nke nwerebu ibu site n'ịchụ nta anụ, ọnwụ ebe obibi na ọgba aghara obodo.

Ntụle Red List nke afọ 2016 chọpụtara na ọnụọgụgụ ruru 40% dara n'ime afọ iri atọ gara aga, na-eme ka ụdị ndị ahụ ghara ikpochapụ. N'ụwa niile, ụdị mfu ụdị a na-emetụta ahụ ike gburugburu ebe obibi yana ihe nri, mmiri dị ọcha, akụrụngwa na ọgwụ, na-egbochi ikike nchọpụta sayensị metụtara ụdị na-abara ndị mmadụ uru.

Mgbanwe ihu igwe na-eme ka mmetụta ndị a na-adịghị mma ka njọ, ebe ngwọta ndị sitere n'okike-nke bụ isi nchebe na mweghachi nke ọhịa-na-anọchi anya 30% nke mbelata ihe ọkụkụ dị mkpa iji gbochie mmụba okpomọkụ zuru ụwa ọnụ karịa ogo Celsius 2 karịa ọkwa ụlọ ọrụ tupu ụlọ ọrụ. Ịnọ n'okpuru ogo Celsius 2 nke okpomọkụ bụ ebumnuche nke UN Framework Convention on Climate Convention setịpụrụ iji gbochie ọdachi ihu igwe.

Ihe ngwọta: Nchekwa eduzi mpaghara

Mkpa maka ọrụ nchekwa dị egwu ma dị ngwa ngwa. CEPF ahọrọla ilekwasị anya na akụrụngwa ya n'ichekwa ụdị ndụ dị iche iche a na-ahụ n'ebe dị iche iche nke ụdị ndụ dị iche iche nke ụwa, ụfọdụ n'ime mpaghara dị iche iche nke usoro ndu ma bụrụkwa ihe egwu na mbara ala.

CEPF na-arụkọ ọrụ na ndị mmadụ nọ n'ebe a na-ekpo ọkụ iji zụlite atụmatụ nchekwa, na-enye onyinye maka ọha mmadụ-ndị obodo, òtù na-abụghị nke gọọmentị, ụlọ akwụkwọ agụmakwụkwọ na ụlọ ọrụ nkeonwe-maka ọrụ ndị na-enye aka na mmezu nke atụmatụ anyị.

Ọrụ dị iche iche sitere na iguzobe ebe echedoro ruo na ikpochapụ ụdị ndị na-emebi emebi ruo n'ịmepụta ihe omume na-akpata ego na-adigide maka obodo, dị ka njem nlegharị anya. Ma isi ihe dị n'ime ya bụ ụdị dịgasị iche iche. CEPF na-akpọkwa ndị ọzọ na-achọ ichekwa ebe dị iche iche dị ndụ ka ha jiri atụmatụ anyị—mara dị ka profaịlụ gburugburu ebe obibi- iji kwado mbọ anyị na-eme iji nweta ego dịnụ.

Sources:

McRae L, Freeman R & Marconi V (2016) 'The Living Planet Index' na: Living Planet Report 2016: Ihe ize ndụ na resilience na oge ọhụrụ (ed.Oerlemans N). WWF International, Gland, Switzerland. IUCN. "Ụdị Nnụnụ Ọhụrụ na Giraffe n'okpuru iyi egwu - IUCN Red List." IUCN, IUCN, 10 Maachị 2017, www.iucn.org/news/secretariat/201612/new-bird-species-and-giraffe-under-threat-%E2%80%93-iucn-red-list.